Hoe zorg je dat medewerkers AI-geletterd blijven?

AI is overal. Van je in-box tot je agenda, van je zoekopdrachten tot je vergadernotities. Maar hoe zorg je ervoor dat medewerkers niet alleen gebruikers zijn van AI, maar ook begrijpen wat ze doen? Want laten we eerlijk zijn: AI is geen hype meer. Het is een vaardigheid. Net als e-mail ooit was. En net als bij e-mail, geldt ook hier: wie het slim gebruikt, wint tijd, overzicht en krijgt grip op de dagelijkse taken.

AI-geletterdheid is meer dan weten wat ChatGPT of Copilot is

Tijdens onze trainingen merken we het keer op keer: mensen gebruiken AI zonder te beseffen hoe het precies werkt. “Oh, dat doet mijn agenda automatisch.” Of: “Ik krijg ineens samenvattingen van vergaderingen.” Handig? Zeker. Maar ook een beetje gevaarlijk. Want wie niet begrijpt hoe AI werkt, weet ook niet wanneer het misgaat. Volgens de AI Act zijn organisaties verplicht om hun medewerkers AI-geletterd te maken én te houden. Dat betekent dat medewerkers niet alleen moeten bijblijven, maar ook moeten leren hoe zij AI veilig, effectief en creatief kunnen inzetten.

Creëer een basis van AI-begrip

Veel medewerkers gebruiken AI al, maar weten niet goed wat de technologie doet. Dat maakt het lastig om risico’s in te schatten of kansen te herkennen. Zorg daarom voor:

• AI-geletterdheid trainingen: Introductietrainingen over hoe AI-modellen werken, wat hun beperkingen zijn en hoe je betrouwbare output herkent.
• Praktische AI trainingen waarin medewerkers hands-on oefenen met prompts, data-invoer en kwaliteitscontrole die direct van toepassing zijn op hun werk.
• Stel een Promptbibliotheek beschikbaar zodat medewerkers snel praktische taken kunnen laten uitvoeren door AI.
• Toegankelijke uitleg over termen als ‘LLM’, ‘bias’, ‘token’, ‘hallucinatie’ en ‘privacy by design’.

Hoe meer begrip, hoe beter AI-inzichten kunnen worden toegepast in dagelijkse werkzaamheden.

Stimuleer veilig en verantwoord gebruik

AI-geletterdheid is niet compleet zonder aandacht voor ethiek en veiligheid.

• Dataveiligheid: Leg duidelijk uit welke data wél en niet gedeeld mag worden.
• Geef richtlijnen voor veilig prompten, het checken van feiten en het voorkomen van misinformatie.
• Maak AI-beleid toegankelijk, kort en visueel — geen lange PDF’s die niemand leest.

Een AI-geletterde medewerker vertrouwt niet blind op output, maar stelt zichzelf vragen: “Is deze informatie volledig en feitelijk juist? Welke aannames doet het model? Zijn er risico’s of blinde vlekken?”.

Oefen dit door gezamenlijk AI-output te analyseren, te verbeteren en te vergelijken met menselijke interpretaties. Zo ontstaat een cultuur waarin AI wordt gezien als assistent en niet als autoriteit. Wanneer medewerkers weten hoe ze AI op een veilige manier gebruiken, durven ze het ook vaker.

Maak AI-kennis onderdeel van het leerbeleid

AI-geletterdheid moet niet afhangen van individuele interesse, maar structureel ingebed zijn in leren en ontwikkelen.

• Voeg AI-vaardigheden toe aan functieprofielen.
• Plan periodieke AI trainingen, korte updatesessies of micro-learnings die aansluiten op actuele ontwikkelingen.
• Bied tijd en ruimte om te experimenteren, zonder prestatiedruk.

Zo blijft AI geen eenmalige hype, maar een doorlopend leerproces.

Veranker AI in werkprocessen

AI verandert snel — dat kan overweldigend zijn. Door structuur te bieden houd je het behapbaar en wordt AI gebruik een gewoonte.

• Zorg dat AI onderdeel wordt van bestaande workflows. Denk aan het toevoegen van AI-taken in onboarding, werkoverleggen of projectmanagement.
• Deel maandelijkse AI-updates met de belangrijkste ontwikkelingen die relevant zijn voor jullie organisatie.
• Maak een interne AI-kennisbank waar medewerkers uitleg, prompts, tools en richtlijnen gemakkelijk kunnen vinden.
• Creëer een AI-roadmap waarin staat wat er komende kwartalen geïntroduceerd of geëvalueerd wordt.

Wanneer medewerkers weten wat er aankomt, blijven ze makkelijker aangehaakt.

Niet iedereen leert en werkt hetzelfde

Een assistant heeft andere AI behoeften dan een IT’er. En een manager weer andere dan een HR-medewerker. Zorg dus voor maatwerk. Laat mensen zelf kiezen wat ze willen leren – en wanneer. Bij AVK noemen we dat Digitaal Vitaal® blijven. En dat is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces.

AI-geletterdheid gaat niet alleen over tools. Het gaat over nieuwsgierigheid, kritisch denken en durven vragen stellen. En vooral: over blijven leren. Wil je weten hoe jouw team ervoor staat? Of wil je aan de slag met een AI-promptbibliotheek? Neem een kijkje bij onze AI trainingen of plan een inspiratiesessie.

Thijmen Biemans
Medewerker e-commerce AVK